Stem

Hij is een Zij; op integere wijze brengt Arie Boomsma in deze KRO documentaire een aantal wekenlang het transitie proces van een aantal jonge transgenders in beeld.

Ik geniet van Sophie en haar prima spreektoon. Ze vertelt, inmiddels alweer een aantal jaren om en geopereerd, dat ze het een uurtje in dat toonspectrum volhoudt voor ze even rust moet nemen.

Al weer een aantal maanden doe ik braaf mijn logopedieoefeningen van logopediste Barbara. Van onduidelijke mond en keelklanken in Gis klim ik geleidelijk op naar steeds meer kortere en langere zinnen vol onzin. Hoewel “Prettige Kerstdagen” en “Gelukkig Nieuwjaar” gegeven de tijd waar in we leven toch niet zo onzinnig zijn geweest. Inmiddels zit ik een octaaf hoger.

Bladzijden lang en vooral wekenlang laat ik de “M, N en NG” in mijn mond-neus-keelholte resoneren. Stap je voor stapje kom ik vooruit.

Al in de maanden voor mijn bezoeken aan mijn logopediste heb ik geprobeerd een vrouwelijke stemgeluid te krijgen. Ik heb geluk, naast het ontbreken van een adamsappel, ben ik ook gezegend met een hoger mannelijk stemgeluid. In mijn streven naar passabiliteit heb ik in de tijd voorafgaand aan mij logopediestart, geoefend met gesprekjes “bij de kassa en over de toonbank”. Gebruikmakend van mijn bovenstem en vooral, de gesprekspartner verrassend, met een vrouwelijke intonatie zijn de gesprekjes iedere keer weer een uitdaging . Al snel verras ik de dochters en kennissen aan de telefoon. Even zijn ze van hun stuk gebracht “spreek ik nu C. of toch met jou?”

Niet iedereen in mijn omgeving is zomaar te overtuigen -“iedereen praat toch hetzelfde”- maar ik geloof beslist dat er een verschil bestaat tussen hoe vrouwen in hun korte gesprekjes praten en hoe mannen dit doen. Een Amerikaans Youtube filmpje helpt me de verschillen te zien. Verschillen die ook in het Nederlands spraakgebruik voorkomen. Er zit gewoon een afstand tussen mannelijk en vrouwelijke intonatie en spraakgebruik. Let maar eens op bij de kassa hoe een man het proces van boodschappen op de band tot wisselgeld aanpakken doorloopt. Er zijn maar weinig vrouwen die het zo doen.

Zoals gezegd, ik oefende niet alleen het gebruik van mijn bovenstem alvast maar ook de vrouwelijke intonatie. Het werpt vruchten af, Barbara is tevreden. Hoewel, hoe verder we in de tijd komen hoe minder “putemmers”, de onbewuste stemzakkers, ze door de vingers ziet.

Steeds vaker lukt het me ook in de “gewone” gesprekjes tussen de oefeningen door haar valkuilen te omzeilen. Glimlachend meet ze mijn vooruitgang, mijn toonhoogte in gesprekken ligt tussen de 196 en 440 hz –in ISO termen G3/A4-;  de frequentie van de logopediezittingen kan omlaag.

En nu dan het gewone werk. Kijken of het me lukt mijn toonhoogte te behouden, mijn stem aan de telefoon nog steeds niet wordt gemeneerd, mijn intonatie voldoende “lief en zwierig” blijft?. Spannend de komende weken, mijn vrouwelijker stem, een eigen RLE.

De volgende keer gaan we voorlezen, voordragen uit eigen werk. Ik wil weer lezingen kunnen geven, kunnen presenteren.  Een uur of nog meer volhouden op mijn vrouwelijke toonhoogte lukt nog wel; nu nog meer volume, meer toonvariatie.

Advertenties

Kermisbril

Voor jongens een van de hoofdprijzen op de kermis; de bril waarmee je overal doorheen kunt kijken. Een soort bodyscan zeg maar. Een beetje jongen stond vroeger op de kermis likkebaardend te kijken naar de grijp”kans”kraantjes of zoiets te bemachtigen was. Ik heb het zelf nooit gedaan; ik wist eigenlijk al wat er onder alles bij mij zat; of eigenlijk wat er had moeten zitten.

Ik ben in gesprek met mijn uitgever over de lay-out van de twee kleuterboekjes die met een maand of 1-2 van de pers gaan rollen. Een spannend gesprek, de eerste keer live als vrouw in dit deel van de boekenbranche. Tot nu toe gingen mijn gesprekken met ze altijd per email of telefoon; nu dan in het echt.

Het is niet echt een coming-out. Die heb ik maanden geleden al gehad toen ik zowel mijn tijdschriftredactie als mijn uitgever al per mail heb geïnformeerd over mijn ontwikkeling; ….soms neemt de natuur een andere loop. Ze weten van mijn andere naam, andere geslacht. Plots werd mijn “oude” naam mijn pseudoniem; mijn pseudoniem “Diederique” werd, zoals al lang in de pen, mijn echte naam.

Ik ben wat gehavend, net gisteren had ik mijn tweede laserepilatie van mijn hals en gezicht. Wat opgewonden, gezwollen en geblakerd maak ik mijn opwachting. Gisteren mijn gezicht laten doen, prevel ik even. Wat precies laat ik maar in het midden. Zoals met veel genderissues, vertel niet meer dan mensen echt willen weten.

Acte de présence als vrouw; toch blijf ik wat gespannen. Het is toch altijd weer spannend wie zo’n kermisbrilletje blijkt te hebben en overal door heen weet te zien. Een paar dagen geleden, terwijl ik tijdens een kookworkshop in een steelpan roerde om de ingrediënten voor de “Gratin” aan de kook te brengen, babbelde ik lustig met een medecursiste. Een los gesprekje over kleuterboekjes, illustraties, avontuurlijke reisboeken en zo. Ze werd steeds enthousiaster over de boekjes; “weetje, ik ben logopediste en gebruik ze veel in mijn praktijk”. Oeps even valt, om met cabaretière Merel te spreken, mijn “lage Alt” stil. Waarschijnlijk heeft ze in haar praktijk of in haar stage geen transgenders ontmoet. Ik merk in elk geval nergens uit dat ze zo’n kermisbrilletje heeft; weer niet doorzien.

Zo door de week mijn leven leidend heb ik af en toe het gevoel van trottoirband acrobatiek; wankelend tussen tegels en asfalt, val ik om of op? Hé man, …   sprak iemand me laatst aan – ze kent me alleen als vrouw- . Verschrikt keek ik op, weer iemand met een kermisbril? Het viel mee, weer niet ontmaskerd, het was slechts een vriendelijk gebaar, een duwtje bij mijn schouder, een Hé joh, zoals vrouwen dat onderling kunnen doen.

Naar buiten treden is vooral een kwestie van zelfvertrouwen; vertrouwen in je optreden, in je kans om binnen een “gemiddeld beeld” te passen, zelfs met mijn Astrid Nijgh stem, een lage alt, omfloers en rokerig, maar 100% vrouw.