Hormoontjes

In een van de wachtkamers die ik als transvrouw regelmatig bezoek, valt mijn oog erop: “PMS, kan je laten exploderen, boos worden om niets. Ineens ontpop je je van redelijk en gematigd in een gestrest kreng vol moodswings”. Het vangt je een paar keer per jaar, hooguit een week, hooguit eens per maand.
Heb ik even geluk denk ik nog. PMS zal mijn deur altijd voorbij blijven gaan. Als transvrouw ben ik er gewoon niet voor toegerust.
Een reportage een paar weken geleden, “uitzending gemist”, zoemt in op de overgang. Weer zo’n programma vol onbegrip en moodswings. Niet eens per maand, maar een keer in je leven, misschien wel 10 jaar achter elkaar. Weer kan ik “begripvol” aftikken, op mij zal de overgang pas greep krijgen als ik definitief stop met mijn oestrogeenpleisters. Afgezien dan van een week of zes rond mijn operatie in Thailand, ligt dat moment nog heel ver weg voor mij. Ik verheug me er niet op.
PMS, Overgang, beslist geen feest, mijn Lief weet er alles van. Hormoonschommelingen vlak voor de menstruatie, teruglopend oestrogeen in de overgang. Het effect op je humeur, en dat van je omgeving, weten we allebei, is stevig.
Met mijn vaste hormoonafgifte uit de oestrogeenpleisters en mijn tot nul teruggebracht testosteron moet ik me toch veilig voelen voor de hormoonswingers. Tenminste dat dacht ik echt, tot ik tenslotte zelf aan begon…
Iedere dat ik van de lage temperaturen in Nederland naar de warmte van de Middellandse Zee of de Tropen reis, ben ik een aantal dagen absoluut niet te genieten ben. Ook merk ik ook dat ik als ik fysiek ongebruikelijk stevig in touw moet, dat mijn stemming aardig wordt aangetast. Is het niet een gewoon voorbeeld van “kip en ei”, als ik heel boos of verdrietig ben, lijkt het wel of ik het nog maar eens lekker versterk.
Ik geloof niet meer in mijn “flatline” hormoon regime. Volgens mij zitten er door allerlei oorzaken nog steeds pieken en dalen in. Stijgt mijn tot nul teruggebrachte testosteronniveau ineens als ik me een paar dagen zwaar inspan toch weer merkbaar in mijn gevoel. Krijgt door de stevige temperatuursprong in korte tijd, net als bij boosheid en verdriet, mijn stofwisseling een forse duw, reageer ik ineens anders op de oestrogeen, produceer ik elders in mijn lijf plots toch weer meer of juist minder van de hormonen die mij gestrest doen zijn.
Als ik er zo over nadenk bekruipt me nog iets anders. Is de “overgang” van Lief, echt wel gelijk aan “overgaan”? Onderzoek leert dat de teruglopende oestrogeen spiegel van cis-vrouwen, “natuurlijk goed uitgeruste vrouwen”, in de overgang helemaal niet naar 0 terug loopt, maar alleen maar belangrijk verlaagd. Ook haar lijf reageert dus af en toe wat springend op de hormonen. Nog zo’n hormoon stuiter dus in ons huis, zo’n hormoonpin die af en toe uit de granaat ontsnapt.
Neen, hormoon sprongen zijn nog jaren mijn deel, ons deel kan ik beter zeggen. Leuk voor mijn omgeving, geen PMS week in de maand met plotselinge irritaties en oprispingen, nee gewoon een neo-pms risico iedere dag, maal twee dan wel te verstaan.
Af en toe explodeert er weer zo’n emogranaat in ons midden, heeft een van tweeën de pin er uit gestoten. Slaan de keukendeurtjes, sneuvelt er weer wat servies, ligt er weer wat make-up op de vloer. Het heeft een tijd geduurd voor we het allebei door hadden, door elkaar heenlopende cycli, toch af en toe lastig voor het gemoed.
Toch is er nog hoop. Onderzoek heeft ooit laten zien dat vrouwen die intensief samenleven zelfs ongewild hun hormooncycli op elkaar af gaan stemmen.
Dat zal wat worden, als we naast de periodieke vreetbuien, zelfs het servies cyclisch aan kunnen gaan vullen.

Advertenties

Undercover

We staan naast elkaar aan het fornuis. Zij pureert bietjes voor een ravioli met kruidige buitjesvulling, ik los de gelatine op voor de veel te machtige tiramisu. Het gaat het met je? 14 dagen geleden sprak ik haar voor het laatst; ze is ruim zeven maanden zwanger. “Steeds meer “harde” buiken, je kent het zelf vast ook nog wel. Moet het wat rustiger aan doen, loop nu bij de fysio”. Ik knik, bekkenbodem, instabiliteit. ” Ja, precies”
Het voelt zo gewoon, zo’n gesprek je over de pannen, de boodschappenkar, over mijn tekenpapier, bij de voordeur of op straat. Wat valt er in een transitie nog te doen als je eigenlijk alles al hebt gehad, alle coming-outs achter de rug zijn, al maanden lang nergens meer gemeneerd wordt en eigenlijk gewoon wil gaan doen.
Precies, “gewoon” doen, de vraag is alleen hoe gewoon is gewoon?. Terugkomend vanuit het buitenland probeer ik de draad weer op te pakken, familie, vrienden etc. Tussendoor bezoek ik samen met mijn Lief noodgedwongen af en toe de VU. De zelfdiagnose moet uiteindelijk nog wel bevestigd worden.
Ik geef het voortaan “gewoon” doen, mijn sociale integratie als vrouw, wat meer kader, gewoon doen als oudere vrouw, oma en moeder, vrouwelijke partner. Een actieterrein dat mij waarschijnlijk het best ligt. Nu ik toch al zolang niet meer gemeneerd wordt, moet dat toch lukken. Ik ga “stealth”, onzichtbaar. Anders dan bij de meeste vrienden en kennissen, hoeft verder niemand meer te weten van mijn verleden als man. Niemand vertel ik verder van mijn worsteling als transseksuele vrouw. Alleen als dat, zonder het zo te benoemen, ooit eens in de sfeer van een verhaal zo past. Ik ga undercover, hoewel echt undercover is het niet, het is mijn nieuwe jas. Een jas die ik eigenlijk al tijden draag en nooit meer uit wil doen.
In mijn tekenclubje, zo noem ik mijn dinsdagochtend teken en schilderles maar even, vind ik precies de lotgenoten die bij me passen. De meeste zijn moeder of grootmoeder, verwachten een kleinkind en passen qua leeftijd en leefwereld precies. We tekenen dit keer anatomisch correcte figuren. De opmaat voor het echt tekenen van een persoon. Al snel komt het gesprek op onze eigen maten, hoe de overgang de een tot gewichtsverlies brengt , terwijl de ander juist aankomt. De hormonen vliegen over tafel, typisch mijn ding, ook vol hormonen, ook in een soort overgang, ook mijn gewicht vloog er een paar jaar geleden zo af. Ik babbel leuk mee.
Als een van de mede tekendames op een dag grootmoeder wordt rollen de bevallingsverhalen van de dochters over de tafel, onmiddellijk gevolgd door die van ons zelf. Nou ja, beken ik eerlijk, ik kan geen kinderen krijgen, mijn Lief deed al het werk. Er wordt begrip vol geknikt, de vrouw-vrouw relatie –mijn vriendin- heeft ook meteen haar plek.
Nog geen uur bezig op een kookworkshop en het bevallingsverhaal , andere deelneemsters, loopt al weer keurig in het spoor. Wederom deel ik mijn ervaring, misschien de volgende keer er ook bij vertellen hoe ik om drie uur in de nacht de bevalling bij mijn Lief C zelf maar deed, omstrengeling verhelpen, forceren adem te halen, zorgen dat er nieuw leven kwam in dochterlief. En met succes, nu bijna dertig jaar later is ze, een van de belangrijkste steunpunten onder mijn transitie.
Soms voel ik me alsof ik dans op het slappe koord, stapje voor stapje in een wereld die ik me juist in haar nuances steeds meer probeer eigen te maken, bang te vallen, gericht om voldoende gracieus de overkant te bereiken. Niet vallen en vooral niet opvallen.
Gewoon doen draait niet alleen om mee kunnen praten, de zeden en gewoontes. Het gaat ook om voorkomen en verschijnen. Mijn hoofddoekje, nog niemand heeft, anders dan in het buitenland ooit gevraagd, hoe erg het nu met me is? hoe lang ik nog te leven heb? De juiste toon, de juiste intonatie. Zelfs in het gesprek met mijn omgeving, mijn kook en tekenclubjes, mijn uitgevers lukt het me nog de juiste toon en hoogte te vinden.
Een transitie is een overgang. Een overgang van werelden. Stapje voor stapje maak ik voortgang, kom ik steeds dichter bij mijn doel. Onzichtbaar, onmerkbaar en niet waarneembaar maak ik me mijn nieuwe wereld eigen.