Déjà vu

… je moet het spel stoppen. Ik denk niet dat het een spel is …

Overdonderend, ontwapenend.

Met ingehouden adem kijken we samen naar Danish Girl; Lili Elbe. Het is de “lokale” première-avond. Wat zich voor ons op het doek afspeelt, overtreft iedere verwachting. Natuurlijk kenden we het verhaal al wel, maar dat het ons zo zou pakken; dat hadden we niet voorzien.

Bijna 50 jaar vermoeden en weten; wegdrukken en weer terug laten komen. Ontkennen en zelfs overbluffen.  Als ik het mijn Lief vertel – een paar jaar later- spelen we het als spel. Een spel dat eigenlijk niet gespeeld mag worden. Nog maar zo kort daarvoor las ik in “Panorama” dat deze ziekte behandeld zou moeten worden met elektroshocks; opname in een inrichting. Voor het eerst kwam ik er achter dat er voor mijn gevoel een echte naam bestaat; Transseksualiteit.

Ik ben dubbel naar me zelf; schaam me en ontken. Het enige dat mijn omgeving merkt, is mijn tegenbeweging. Krachttraining, zeilen, bergklimmen, skilopen. Ik zal laten zien dat ik een “echte” vent ben.  Pas als ik met een dronken kop huilend tegen de grond ga omdat ik het zadel van mijn fiets “heb gemist”, wordt het me duidelijk; zelfs in mijn gevoelens zit een vrouw verstopt.

Mijn vinger strijkt over de stof van mijn jurk; heel even voel ik mijn kous aan mijn voet; bewonder mijn “heels”, wervel rond in een wolk van zijde. Stap voor stap neem ik mijn Lief mee in  het spel. Een spel dat steeds meer beklemt, serieuzer wordt. Steeds meer zijn we onzeker over de uitkomst van het traject.

Ergens op zolder koesterde ik tientallen jaren mijn koffer, mijn tweede stoffelijkheid opgesloten tot het moment waarop de wereld, en vooral ik zelf, toe zou zijn aan het daglicht, de straat.

Er vooruitkomen en je schielijk terug trekken; immers, ooit moet dat gevoel toch verdwijnen.  Tientallen jaren een vertrouwd patroon. Telkens weer twijfelde ik of ik de stap wel durfde te zetten; of ik dat mezelf en mijn naasten wel aan kon doen.

Ademloos zien we hoe Lili en haar partner Gerda –vijftig jaar voor ons- de zelfde strijd, de zelfde onzekerheid zijn door gegaan. De parallel is groots, hoewel, helemaal hetzelfde is het niet. Wat zij samen hebben doorgemaakt, samen hebben gestreden, verdient gewoon ongelofelijk respect.

Met Lili loopt het aan het eind van de film niet goed af; haar laatste operatie wordt haar met een embolie fataal. Zoals Wikipedia fijntjes vaststelt, een serieus transgender risico.

Helaas voor haar; en gelukkig voor mij scheiden hier de wegen; de weg naar de vrouw in mij.

Advertenties

Girl, You’ll Be A Woman Soon

Soms kom er iets onverwachts naar voren. Zelfs al ken je elkaar al meer dan 35 jaar door dik en dun. Of zoals de ambtenaar op ons huwelijk waarschuwde “in voor en tegenspoed”.
Een avondje met een half oog voor de VPRO, een half oog voor sociale media en slechts één “vol” oog voor elkaar. Ik kom wat oude songs tegen in een van mijn “postbussen” . Terwijl ik verder lees en kijk, speel ik ze af.
Carole King, You’ve got a friend. Lief, Vertederend, Intiem, iets voor dit moment. Ik speel het een paar keer. De betekenis, de vibratie dringt diep door.
Dan vind ik Neil Diamond’s Beautiful Noise. Ik zet het geluid harder, mijn Liefs favoriet. Al zoekend vind ik nog iets treffenders, ook van Neil Diamond, Girl, You’ll Be A Woman Soon (1967). Ik was twaalf, rond de tijd dat ik mijn “andere” gevoel bij mezelf begon te ontdekken (en meteen weer verstopte om niet voor “GEK” te worden versleten).
Er rolt een traan, en weer een, en nog meer… Even valt er een stilte. Ik heb een plek geraakt. Ik schuif op en geef mijn schouder, ik snik mee.
Jarenlang, ik wist het gewoon niet, heeft mijn Lief dit gedraaid, grijs!, door twijfels en verwarring overmand. Iedere keer weer als ik haar in verwarring achterliet, mijn andere gevoel me parten speelde, ik haar en de dochters confronteerde met mijn radeloos gedrag, met de vraag hoe ik, we, hier ooit uit zouden kunnen komen.
We draaien het vanavond nog een paar keer, van twijfel en radeloosheid groeien we binnen één song naar trots en zekerheid, het wordt een geuzenlied.
Een lied van verzet en overwinning , Girl, You’ll Be A Woman Soon .