Rouw

Er valt iets uit de brievenbus op de mat.

Als ik het open maak herken ik het handschrift. Het is een bedankkaartje voor de belangstelling bij het overlijden van iemand die me zeer dierbaar was. Alleen, na ruim zes maanden bedankt worden? Ik controleer nog eens de afstempeling. Neen, toch gisteren pas gestempeld.

Lang heb ik gedacht dat het laksheid was, slordigheid, om zo lang met bedanken te wachten. Heel langzaam dringt tot me door dat het misschien wel “niet kunnen” was in plaats van “niet willen”. Niet kunnen, omdat het verdriet in het rouwproces nog zo de overhand had, dat van enige rationele afweging van prioriteiten bij de nabestaanden nog geen sprake was.

Zo van de zijlijn bekeken verloopt een rouwproces toch vaak heel anders dan het echte proces dat bij betrokkenen van diep binnenuit wordt gevoeld.

Zo af en toe lees ik op de transgenderfora ook over dat rouwproces. Niet omdat er iemand doodgaat maar wel omdat iemand waarmee je je zo verbonden hebt gevoeld, ineens lijkt weg te vallen. Alsof de grond onder je verdwijnt, je in een gat valt, lees ik soms; partners, ouders, kinderen. Een leven lang waarin je samen met een ander opgroeit, dingen beleeft, ouder wordt, stopt ineens. Ouders, partners, kinderen –soms zelf al volwassen- die ineens geconfronteerd worden met het wegvallen van zekerheden die jarenlang zeker leken. Een vader valt weg, een moeder zaait twijfel, een zoon of dochter waar trots in bestaat blijkt plots “anders”.

Soms hebben ze iets gemerkt, soms ook nog niet. Om met cabaretière Merel te spreken “zijn ze er net na jaren aan gewend dat je homo bent; moeten ze ineens wennen aan je, als trans”. In de praktijk is het niet zo humoristisch, stort een wereld gewoon voor een tijd in.

Soms voelt het alsof je na jaren voor je houden  van een hele ernstige ziekte, er dan pas mee voor de dag komt. Zelf ben je allang aan het idee gewend, maar je omgeving wordt ineens van alle zekerheid beroofd. Terwijl ik in mijn dagboek blader, realiseer ik me dat daar de kneep zit, in mijn leven, maar ook in dat van al die anderen. Zelf weet je het allang, ben je al aan het voorsorteren voor de volgende afslag, terwijl je omgeving nog bezig is gewoon voort te snellen, nog onwetend van de volledige koersverandering, de ruk aan het stuur.

Ruim een jaar geleden onthulde ik mijn geheim voor onze volwassen dochters, hun wereld stortte even volledig in. Inderdaad “net gewent aan mijn homotrekjes; moesten ze wennen aan mij als trans..” Naïef als ik ben, was ik al heel veel verder. Zij verloren hun vader, hun leven stond even stil, ik was al in beweging, bij mij veranderde er -nou ja bijna- niets. Hun rouw begon terwijl ik mijn nieuwe leven al lang bezig was vorm te geven. Heel langzaam ontwikkelt zich hun rouwproces, van schrik naar accepteren, van plek geven naar nieuwe kansen; stapje voor stapje, rationeel en langzaam daar achteraan, tijden later, ook emotioneel.

Heb ik mijn Lief meer tijd gegeven voor haar rouw? Het is maar hoe je het bekijkt, misschien is haar rouw, hoewel ze 30 jaar de tijd heeft gehad, wel het meest vergelijkbaar met die van de partner van een ernstig zieke. Ze ziet, ze weet, ze realiseert, maar hoe het afloopt, daarvan heeft ze slechts een vermoeden.

Nog maar een jaar geleden stelde ik mijn doel bij de VU vooral op het voortgezet krijgen van de hormonen; een operatie was aan mij niet besteed, laat staan een borstvergroting, ik was trots op mij A-cup. Nu een jaar later, vele gesprekken verder en twee VU voorlichtingsrondes achter de rug is de lat gaan schuiven. Een operatie ja!, graag, zo snel mogelijk; borstvergroting? Misschien toch wel, van 85A naar C of zo. Ze slikt en moet wennen;  en als we er dan een maand Thailand vooraf aan vast knopen? Probeer ik nog even. Neen, een BVG, voorlopig nog maar niet. Onze treinen rijden even niet parallel.

Rouw vraagt tijd, zeker voordat de acceptatie en het een plek geven ook echt emotioneel landt. Ik heb te doen met alle “hoe vertel ik het ze” vragen op de fora; alle “mijn partner is er nog niet aan toe” verzuchtingen in de berichten.

Zoals gezegd; rouw vraagt tijd, veel langer dan jezelf -ik niet in het minst- ook denkt.

Advertenties